Cách làm chuồn chuồn tre thăng bằng Thạch Xá (Phần 3)

Phần 3 của loạt bài về chuồn chuồn tre Thạch Xá ghi lại một số công đoạn làm chuồn chuồn tre và kinh nghiệm cần thiết để tạo ra một sản phẩm có thể giữ thăng bằng trên một điểm tựa nhỏ.

Khi được hỏi về cách làm chuồn chuồn tre, anh Tái từng chia sẻ:

“Trông đơn giản vậy thôi chứ không phải ai cũng làm được đâu. Có người hỏi, tôi chỉ dẫn, chép hẳn ra giấy cho cách làm. Nhưng xong thì để vậy thôi, chứ chuồn chuồn không đứng được bằng miệng, trông rất cứng, không ra sao cả.”

Chuẩn bị và xử lý tre

Theo tư liệu được ghi lại thời điểm đó, tre sau khi được lựa chọn sẽ trải qua công đoạn xử lý bề mặt, phơi hoặc sấy để hạn chế ẩm mốc. Sau đó, tre được chẻ thành những phần nhỏ phù hợp để tạo thân và cánh chuồn chuồn.

Việc tạo hình đòi hỏi sự cẩn thận vì kích thước, khối lượng và độ cân xứng của từng bộ phận đều ảnh hưởng đến khả năng giữ thăng bằng của sản phẩm.

Công đoạn cân chỉnh chuồn chuồn

Sau khi được tạo hình, hai cánh được ghép với thân. Đây không đơn thuần là công đoạn lắp ráp mà còn liên quan trực tiếp đến việc phân bố khối lượng của toàn bộ chuồn chuồn.

Theo lời kể trong tư liệu, một trong những công đoạn khó là chỉnh phần thân và hai bên sao cho cân xứng. Người làm có kinh nghiệm kiểm tra bằng tay, vót và điều chỉnh từng phần cho đến khi chuồn chuồn có thể đứng ổn định bằng phần đầu trên một điểm tựa nhỏ.

Chính công đoạn này cho thấy sự khác biệt giữa việc chỉ tạo ra hình dáng một con chuồn chuồn bằng tre và việc làm được chuồn chuồn tre thăng bằng.

Kinh nghiệm của người làm nghề

Khả năng cân bằng không chỉ phụ thuộc vào hình dáng bên ngoài mà còn vào cách người làm điều chỉnh từng bộ phận. Những thao tác vót, thử cân bằng rồi tiếp tục điều chỉnh thể hiện kinh nghiệm thủ công được tích lũy trong quá trình làm nghề.

Qua tư liệu này có thể thấy một món đồ nhìn khá đơn giản lại đòi hỏi nhiều thao tác và sự cảm nhận của người làm để đạt được trạng thái cân bằng đặc trưng.

Bài viết thuộc loạt tư liệu 4 phần về nghề làm chuồn chuồn tre Thạch Xá và được biên tập lại từ nội dung lưu trữ năm 2014.

Website chính thức: ChuonTreXinh.com

Cách làm chuồn chuồn tre thăng bằng Thạch Xá

Công đoạn làm chuồn chuồn tre Thạch Xá