Chuồn chuồn tre có phải là thủy tổ của máy bay trực thăng?

Tên gọi “chuồn chuồn tre” có thể khiến người đọc liên tưởng đến một loại đồ chơi tre cổ có khả năng bay khi được quay bằng hai bàn tay. Từ đó xuất hiện câu hỏi thú vị: liệu chuồn chuồn tre có phải là “thủy tổ” của máy bay trực thăng hay không?

Đồ chơi tre quay và nguyên lý tạo lực nâng

Ở Trung Quốc từng có một loại đồ chơi bằng tre thường được biết đến trong tiếng Anh với tên gọi bamboo-copter hoặc bamboo dragonfly. Đồ chơi gồm một cánh quay gắn với một trục nhỏ.

Khi người chơi xoay nhanh trục giữa hai bàn tay rồi thả ra, cánh quay tạo lực khí động học làm món đồ chơi bay lên.

Chính sự tương đồng về hình thức giữa cánh quay của món đồ chơi này và rotor của trực thăng khiến nó thường được nhắc đến khi nói về những ý tưởng sơ khai liên quan đến nguyên lý bay bằng cánh quay.

Tuy nhiên, gọi món đồ chơi này là “thủy tổ của máy bay trực thăng” nên được hiểu như một cách so sánh thú vị về lịch sử ý tưởng, chứ không nên hiểu rằng chiếc trực thăng hiện đại được phát triển trực tiếp từ món đồ chơi đó.

Chuồn chuồn tre Việt Nam thì khác

Chuồn chuồn tre được nhắc đến trong kho tư liệu này là loại đồ chơi thủ công gắn với Thạch Xá, Thạch Thất, Hà Nội.

Mặc dù cũng được làm chủ yếu từ tre và cùng được gọi là “bamboo dragonfly” trong một số nội dung tiếng Anh, chuồn chuồn tre Thạch Xá không bay bằng cánh quay.

Điểm đặc biệt của nó là khả năng giữ thăng bằng. Sản phẩm được tạo hình giống một chú chuồn chuồn với hai cánh vươn về phía trước. Khi hình dáng và khối lượng được cân chỉnh phù hợp, chuồn chuồn có thể đứng bằng phần đầu trên một điểm tựa rất nhỏ, chẳng hạn như đầu ngón tay.

Cùng là tre nhưng hai nguyên lý khác nhau

Vì vậy, cần phân biệt:

Đồ chơi tre dạng cánh quay: quay và bay lên nhờ tác động khí động học của cánh.

Chuồn chuồn tre Thạch Xá: không dùng cánh quay để bay mà sử dụng sự phân bố khối lượng và vị trí trọng tâm để giữ thăng bằng.

Sự giống nhau về tên gọi dễ tạo nên một câu chuyện thú vị, nhưng về cấu tạo và cách chơi, đây là hai dạng đồ chơi khác nhau.

Bài viết được biên tập và lưu giữ trong kho tư liệu Chuồn Chuồn Tre nhằm phân biệt đồ chơi tre dạng cánh quay với chuồn chuồn tre thăng bằng của Việt Nam.

Website chính thức: ChuonTreXinh.com

Đồ chơi tre dạng cánh quay (bamboo-copter)

Hình minh họa một ý tưởng phương tiện bay sử dụng cánh quay

Chuồn chuồn tre Việt Nam

Chuồn chuồn tre thăng bằng