Nghề làm chuồn chuồn tre có từ bao giờ? (Phần 2)
Phần 2 của loạt bài về chuồn chuồn tre Thạch Xá ghi lại câu chuyện của người làm nghề và những thông tin về giai đoạn hình thành, phát triển của nghề làm chuồn chuồn tre tại địa phương.
Vừa ngồi vót tre làm phần thân chuồn chuồn, anh Tái từng chia sẻ về công việc của mình:
“Kể từ khi biết làm chuồn chuồn tre tới giờ, ngày ngày thân quen với công việc vót tre, chẻ tre, tôi yêu cái nghề này lúc nào không hay. Cũng có thời gian đi làm thợ ảnh chụp cho khách du lịch đến chùa Tây Phương, máy cơ máy số đủ cả, nhưng làm chuồn chuồn say mê quá, giờ cũng xếp máy để đó.”
Nghề làm chuồn chuồn tre xuất hiện từ bao giờ?
Theo lời kể của anh Tái được ghi lại trong tư liệu năm 2014, nghề làm chuồn chuồn tre tại Thạch Xá không có lịch sử lâu đời như một số nghề thủ công truyền thống khác. Ở thời điểm đó, anh cho biết nghề mới xuất hiện trong khoảng thời gian tương đối gần trước đó.
Tư liệu cũng ghi nhận rằng trong giai đoạn đầu từng có hơn mười hộ gia đình tham gia làm chuồn chuồn tre. Sau một thời gian, do những khó khăn về đầu ra và việc duy trì nghề, số hộ tiếp tục làm đã giảm.
Tại thời điểm bài viết được ghi lại năm 2014, anh Tái cho biết trong làng còn khoảng 2–3 gia đình tiếp tục làm chuồn chuồn tre. Đây là số liệu lịch sử tại thời điểm đó, không phải thống kê về số hộ làm nghề hiện nay.
Anh cũng chia sẻ:
“Người ta lúc đầu thấy trào lưu, thấy nghề mới cũng làm, sau thì bỏ gần hết. Cơ bản vì họ không yêu nghề, không say với nghề.”
Một lát cắt về lịch sử nghề
Những lời kể trên là một nguồn tư liệu đáng chú ý về một giai đoạn của nghề làm chuồn chuồn tre Thạch Xá. Chúng cho thấy bên cạnh kỹ thuật làm và cân chỉnh sản phẩm, việc duy trì nghề còn phụ thuộc vào người làm, thị trường và khả năng truyền lại kinh nghiệm qua thời gian.
Vì vậy, câu hỏi “nghề làm chuồn chuồn tre có từ bao giờ?” trong bài này nên được hiểu qua lời kể và bối cảnh được ghi nhận vào năm 2014, thay vì coi đây là một mốc lịch sử đã được xác định tuyệt đối.
Bài viết thuộc loạt tư liệu 4 phần về nghề làm chuồn chuồn tre Thạch Xá và được biên tập lại từ nội dung lưu trữ năm 2014.
Website chính thức: ChuonTreXinh.com

